W ubiegłą sobotę przy ulicy Szpitalnej 5 w Warszawie odsłonięto dwa Kamienie Pamięci (Stolpersteine) poświęcone Róży Sarze Aftergut z domu Braude oraz jej córce Stefanii, nazywanej przez bliskich Steffi. Był to ostatni adres rodziny przed przymusową przeprowadzką do getta warszawskiego.
Róża była doktorką chemii, siostrą dr Anny Braude-Hellerowej – naczelnej lekarki Szpitala Dziecięcego Bersohnów i Baumanów. Pracowała w szpitalnym laboratorium. Pozostała w getcie wraz z siostrą i zginęła podczas powstania w 1943 roku. Steffi uczyła się w szkole pielęgniarskiej w getcie. Zmarła 22 września 1941 roku. Pamięć o niej przetrwała w rodzinnych wspomnieniach oraz w relacji jej koleżanki ze szkoły, Aliny Margolis.
W uroczystości uczestniczyli bliscy upamiętnionych: Steven Aftergood, wnuk Róży Aftergut, oraz Ewa Heller i Anna May Heller, wnuczki Anny Braude-Hellerowej. Spotkaliśmy się na podwórku kamienicy, z którego widać okna dawnego mieszkania rodziny.
Steven Aftergood opowiedział o swoim niedawnym odkryciu: czytając wspomnienia Jonasa Turkowa, odnalazł nazwisko Steffi w gronie osób pomagających potrzebującym w getcie. Jak podkreślił, choć nie miała jeszcze dwudziestu lat, aktywnie włączała się w działania samopomocowe. Nawiązując do tradycyjnych słów „Niech pamięć o nich będzie błogosławieństwem”, dodał:
„Jeśli pamięć o kimś inspiruje nas do zrobienia czegoś dobrego, czego inaczej byśmy nie zrobili, staje się ona źródłem błogosławieństwa dla innych” – wyraził tym samym nadzieję, że Kamienie Pamięci będą budzić w przechodniach współczucie, życzliwość i chęć pomocy.
Podczas uroczystości przypomnieliśmy, że historia Szpitala Bersohnów i Baumanów to również losy laborantek, pielęgniarek, uczennic szkoły pielęgniarskiej i najmłodszych pacjentów. Upamiętniając Różę i Steffi w miejscu ich przedwojennego życia, przypominamy zarazem, że historia warszawskich Żydów jest integralną częścią historii całego miasta.
Dziękujemy współorganizatorom wydarzenia: Stowarzyszeniu „Drugie Pokolenie – Potomkowie Ocalałych z Holokaustu” oraz OFOP, a także rodzinie i wszystkim uczestnikom za obecność i pamięć. Zapraszamy do obejrzenia filmowej relacji z uroczystości.
Fot. MGW.