Dzięki interwencji pracowników Działu Zbiorów Cyfrowych Muzeum Getta Warszawskiego ogrodzenie gmachu Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego od listopada jest już zabytkiem
Budynek Zespołu Szkół Powszechnych przy ulicy Stawki 21 (dziś Stawki 5/7) powstał w latach 1936 – 1937 z przeznaczeniem na cztery szkoły. Ostatecznie otwarto w nim szkoły nr 153 i 175. Autorami modernistycznego projektu architektonicznego byli Tadeusz Ćwierdziński i Roman Sołtyński. Powstały gmach wpisał się w nowoczesny nurt architektury funkcjonalnej. W tym samym czasie wybudowano ogrodzenie z siatki w ramie z betonową podmurówką, zarówno od strony ulicy Stawki, jak i od strony ulicy Niskiej.
W listopadzie 1940 r. zachodnia część ulicy Stawki znalazła się w granicach getta. Na początku następnego roku włączono do niego także jej południową stronę wraz z Umschlagplatzem – „placem przeładunkowym” – stanowiącym granicę celną getta, zamienionym 22 lipca 1942 r. w miejsce selekcji, kondensacji i załadunku ludności żydowskiej do wagonów jadących do obozu zagłady w Treblince. Dawny szkolny gmach stał się siedzibą komendy oddziału SS, nadzorującego deportacje.
Budynek i ogrodzenie przetrwały całą wojnę, to ostatnie uszkodzone jedynie przestrzelinami. Zauważyli je pracownicy Działu Zbiorów Cyfrowych MGW – starszy specjalista Adam Wolniewicz i specjalista Piotr Aaron Lenartowicz – zawodowo wyczuleni na to, co pozostało do dnia dzisiejszego po przedwojennej infrastrukturze miejskiej w granicach getta. Dzięki nim ogrodzenie gmachu Wydziału Psychologii UW zostało włączone do gminnej ewidencji zabytków m. st. Warszawy pod Id WOL35270.
Zdj. dawny budynek szkolny w 1945 r. (Ghetto Fighters` House); współczesne zdjęcia ogrodzenia od strony ulicy Niskiej, widoczna zachowana cementowa podmurówka, górna część ogrodzenia z drutem kolczastym powstała w latach powojennych, stan z maja 2019 roku (MGW)
Anna Kilian
