W listopadzie 2025 r. niemiecki dom aukcyjny Felzmann w Neuss planował sprzedaż ponad 600 oryginalnych dokumentów związanych z historią gett, niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i innych miejsc zbrodni popełnionych przez III Rzeszę. Wśród nich znalazły się osobiste świadectwa ofiar Zagłady. Aukcję odwołano, a 30 stycznia 2026 r., dzięki współpracy z władzami Nadrenii Północnej-Westfalii i wsparciu darczyńców, Fundacja Auschwitz-Birkenau nabyła 433 dokumenty historyczne.
Uroczystość przekazania przedstawicielom Miejsc Pamięci i Archiwów Państwowych dokumentów z zeszłorocznej aukcji w niemieckim Neuss.
Fot. Danuta Matloch/MKiDN
23 października w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego część ocalonych archiwaliów przekazano 18 instytucjom pamięci, archiwom i placówkom dyplomatycznym. Wśród odbiorców znalazło się Muzeum Getta Warszawskiego, reprezentowane przez dyrektorkę Katarzynę Person, która odebrała świadectwa historii z rąk ministry kultury i dziedzictwa narodowego Marty Cienkowskiej oraz Wojciecha Soczewicy, dyrektora generalnego Fundacji Auschwitz-Birkenau.
Ocalenie tych dokumentów nie zmienia jednak gorzkiego faktu, że osobiste listy i pamiątki po ofiarach Zagłady wciąż są przedmiotem handlu. Nie wiemy, ile podobnych świadectw nadal pozostaje w prywatnych rękach. Każdy odzyskany dokument to dla nas kolejny fragment historii, który może zostać zachowany, zbadany i udostępniony kolejnym pokoleniom.
