Muzeum Getta Warszawskiego Online

Wykłady pierwszej konferencji naukowej Muzeum Getta Warszawskiego dostępne online!
Od 23 marca, cyklicznie w każdy poniedziałek i czwartek, na naszej stronie https://1943.pl/ oraz na platformie YouTube.

Jaki był pierwszy rok okupacji niemieckiej w Polsce? Jak go zapamiętano, jak opisano, co oznaczał? Nie ma tu jednej odpowiedzi: inaczej wspominał go polski jeniec, inaczej  żołnierz Wehrmachtu. Okupacja oznaczała co innego dla ludności polskiej, a co innego – o czym wkrótce się przekonano – żydowskiej. Czym innym była dla Romów i dla podpisujących folkslistę, inaczej zapamiętali ją mieszkańcy Warszawy, miast w Poznańskiem i wsi w Lubelskiem.

W dniach 18-19 listopada 2019 r. Muzeum Getta Warszawskiego wspólnie z Polskim Towarzystwem Studiów Żydowskich (PTSŻ), Żydowskim Instytutem Historycznym (ŻIH), European Network Remembrance and Solidarity (ENRI) i Touro College Berlin zorganizowało międzynarodową konferencję naukową pt. „The Beginning of Nazi Occupation: Patterns of Continuity and Changes in Jewish and Polish Life”. Samo wydarzenie wpisało się w przypadającą w ubiegłym roku 80. rocznicę wybuchu drugiej wojny światowej. Jego celem było dokonanie pogłębionej, naukowej analizy wpływu okupacji niemieckiej na sytuację na ziemiach polskich i postaw ludności w pierwszym roku wojny, ale także porównanie paradygmatów badawczych i podejścia metodologicznego. W konferencji wzięło udział kilkudziesięcioro badaczy z kraju i zza granicy, zarówno o ugruntowanym już dorobku naukowym, jak i młodych naukowców, reprezentujących różne środowiska i instytucje.

Prof. Konrad Zieliński
Muzeum Getta Warszawskiego

Stephan Lehnstaedt (Touro College Berlin) Oczami okupanta. Zwyczajni Niemcy patrzą na Polskę, (1939-1940)

Stephan Lehnstaedt obronił habilitację na Technische Universität w Chemnitz w 2016 roku. Prowadzi zajęcia na Ludwig-Maximilians Universität w Monachium, Humboldt-Universität w Berlinie oraz London School of Economics. W latach 2010-2016 współpracował również z Niemieckim Instytutem Historycznym w Warszawie, a od 2016 roku pełni funkcję profesora w Touro College Berlin, zajmując się studiami nad Holokaustem. W jego dorobku naukowym znajdują się publikacje poświęcone tematyce relacji polsko-niemieckich w okresie XX wieku, włączając w to szczególnie okres II wojny światowej, Holokaust oraz jego skutki. Spośród rozpraw Stephana Lehnstaedta warto wymienić: „Der vergessene Sieg. Der Polnisch-Sowjetischer Krieg 1919-1921 und die Entstehung des modernen Osteuropa”, München 2019; „Der Kern des Holocaust. Bełżec, Sobibór, Treblinka und die Aktion Reinhardt”, München 2017 (polski tytuł: „Czas zabijania. Bełżec, Sobibór, Treblinka i Akcja Reinhardt”, Warszawa 2018); „Okkupation im Osten. Besatzeralltag in Warschau und Minsk, 1939-1944”, München 2010 (angielski tytuł: “Occupation in the East. The Daily Lives of German Occupiers in Warsaw and Minsk, 1939-1944”, New York/Oxford 2016. Stephan Lehnstaedt został uhonorowany wieloma odznaczeniami za wkład w pojednanie polsko-niemieckie, m.in. medalem „Powstanie w Getcie Warszawskim”, przyznanym przez Stowarzyszenie Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej.

Szymon Pietrzykowski (Instytut Pamięci Narodowej, Poznań): Pole bitwy, internowanie, powrót i prześladowania: odyseja żołnierzy żydowskich z Poznańskiego (1939-1941)

Szymon Pietrzykowski jest absolwentem historii na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu (2012) oraz doktorantem w Zakładzie Historii Polski XIX i XX wieku tejże uczelni (od 2013 roku pracuje nad przygotowaniem rozprawy doktorskiej poświęconej porównaniu polityki historycznej i pamięci o Holokauście w Izraelu, Niemczech i Francji). Jest również pracownikiem Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Poznaniu. Jego zainteresowania badawcze związane są z historią powszechną po 1945 roku, badaniem totalitaryzmów w XX wieku, wraz z zagadnieniem Holokaustu oraz historią polityczną. Publikuje na łamach m.in. „Dziejów Najnowszych”, „Sensus Historiae”, „Studiów nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem” oraz „Pism Humanistycznych”.


Jakub Chmielewski (Państwowe Muzeum na Majdanku/ UMCS w Lublinie): Między wykluczeniem a gettoizacją: los lubelskich Żydów pod okupacją niemiecką (wrzesień 1939 – marzec 1941)

Jakub Chmielewski jest pracownikiem Działu Naukowego Państwowego Muzeum na Majdanku i doktorantem w Zakładzie Badań Etnicznych na Wydziale Politologii UMCS. Jego zainteresowania badawcze obejmują takie zagadnienia, jak losy Żydów na Lubelszczyźnie pod okupacją niemiecką ze szczególnym uwzględnieniem Lublina, „Akcji Reinhardt” na Lubelszczyźnie, losów żydowskich więźniów KL Lublin (Majdanek) oraz funkcjonowania policji żydowskiej. Rozprawa doktorska Jakuba Chmielewskiego będzie poświęcona Judenratowi w Lublinie.

Lea Prais (Yad Vashem, Jerozolima): Małe miasteczka w okupowanej Polsce: spojrzenie na przeszłość w kontekście świadectw z archiwów Oneg Szabat

Lea Prais jest pracownikiem Międzynarodowego Instytutu Badań nad Holokaustem Yad Vashem w Jerozolimie, gdzie kieruje organizacją projektów badawczych. Wcześniej redagowała hebrajską wersję internetowej Encyklopedii Yad Vashem oraz internetowe centrum zasobów tejże instytucji. Rozprawę doktorską obroniła na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie, a wśród jej zainteresowań badawczych znajduje się życie codzienne Żydów z Europy Wschodniej podczas II wojny światowej oraz osobista korespondencja żydowska w momencie Holokaustu. Lea Prais jest autorką 25 artykułów i recenzji oraz redakcji 7 książek. Jej publikacja pt. „DISPLACED PERSONS AT HOME: Refugees in the Fabric of Jewish Life in Warsaw and the Warsaw Ghetto from September 1939 to July 1942” wydana została przez Yad Vashem w 2015 roku.

Tomasz Domański (Instytut Pamięci Narodowej, Kielce): Prześladowania Żydów w prowincjonalnych gettach w dystrykcie radomskim (1939–1941)

Tomasz Domański jest pracownikiem Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Krakowie – Delegatury w Kielcach. W ramach pracy kieruje projektem badawczym, którego przedmiotem są relacje polsko-żydowskie w latach 1914-1918. Ponadto jego aktywnością naukową są zbrodnie niemieckie popełnione w województwie kieleckim podczas okupacji i skutki dekretu z 31 sierpnia 1944 roku. W jego dorobku naukowym znajduje się m.in. pozycja „Korekta obrazu? Refleksje źródłoznawcze wokół książki „Dalej jest noc. Losy Żydów w wybranych powiatach okupowanej Polski, t. 1-2, red. Barbara Engelking, Jan Grabowski, Warszawa 2018, Warszawa 2019”.

Alicja Bartnicka (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu/ Muzeum Getta Warszawskiego): Organizacja pracy przymusowej dla ludności żydowskiej w Generalnym Gubernatorstwie (do 1941 r.)

Premiera już 9.04.2020