Oblicza stolicy na czwartej wystawie plenerowej MGW na Pl. Grzybowskim

“Warszawa w trzech odsłonach” to ekspozycja, która prezentuje trzy oblicza miasta: przedwojenne, wojenne i czasy odbudowy. Trzy spojrzenia składają się na obraz, historię i kulturę współczesnej Warszawy. 8 września, w niedzielne południe, zapraszamy na otwarcie wystawy na Pl. Grzybowskim, któremu będzie towarzyszyć spacer varsavianistyczny.

2 września 2019

Czwarta wystawa plenerowa Muzeum Getta Warszawskiego – której kuratorką jest dr Magdalena Piecyk, zastępca kierownika działu wystaw MGW – to zaproszenie na spacer wybranymi ulicami stolicy, która na przestrzeni zaledwie kilkudziesięciu lat wielokrotnie zmieniała swoje oblicze. Tytułowe trzy odsłony składają się na obraz, historię i kulturę współczesnej Warszawy. Zwiedzając ją, można dziś na nią patrzeć przez pryzmat przeszłości – tego, co zostało zburzone i odbudowane na gruzach.

Na zdjęciu ulica Graniczna w 1934 r. Fot. ze zbiorów Biblioteki Narodowej.

Na wystawę „Warszawa w trzech odsłonach” składa się dwanaście plansz, ustawionych na Placu Grzybowskim, od strony ulicy Próżnej. Ukazują one przemiany, jakim uległo dwanaście miejsc w centrum Warszawy – Plac Bankowy, ulice: Złota, Chłodna, Leszno, Gęsia, Zielna, Graniczna i Królewska, a także Plac Żelaznej Bramy i Hale Mirowskie, Synagoga na Tłomackiem i Plac Grzybowski. Zdjęcia podchodzą ze zbiorów Żydowskiego Instytutu Historycznego, Instytutu Sztuki PAN, Archiwum Państwowego Warszawy, Muzeum Powstania Warszawskiego, Mazowieckiego Warszawskiego Konserwatora Zabytków, Polskiej Agencji Prasowej, Fundacji 39, Biblioteki Kongresu i Biblioteki Narodowej. Kuratorką ekspozycji jest dr Magdalena Piecyk, zastępca kierownika działu wystaw MGW.Niedzielnemu otwarciu wystawy będzie towarzyszyć czwarty spacer varsavianistyczny, organizowany przez dział edukacji MGW. Jagna Kofta, socjolożka i edukatorka, zabierze uczestników na przechadzkę śladami ulic, których dzieje przybliżają ekspozytory wystawy.

Na pierwszym zdjęciu ruiny zburzonej Synagogi na Tłomackiem, po 16 maja 1943 r. Fot. ze zbiorów Żydowskiego Instytutu Historycznego. Na kolejnym ulica Zielna w 1948 r. Fot. ze zbiorów Polskiej Agencji Prasowej.

Na początku XX wieku Warszawa była gęsto zaludnionym miastem, z siecią wąskich ulic, podwórzy-studni i setek szyldów sklepowych, reklamujących najróżniejsze towary. Ówczesna stolica zachwycała secesyjną architekturą i tętniła życiem. Wraz z wybuchem II wojny światowej Warszawa stała się ośrodkiem walk z okupantem. W krajobrazie stolicy pojawili się niemieccy żołnierze, a jego ulice zostały przecięte murami getta, tworzącymi w samym centrum miasta największe więzienie na wolnym powietrzu. Stłoczono w nim około jednej trzeciej mieszkańców Warszawy, którzy starali się przetrwać w bardzo ciężkich warunkach. Po likwidacji getta w 1943 roku straty w ludziach osiągnęły niewyobrażalne rozmiary, pustosząc ulice tego niegdyś zróżnicowanego kulturowo miejsca. Po zakończeniu wojny, z morza ruin i gruzów wyłaniały się tylko nieliczne fragmenty zabudowań. Kilka tysięcy osób ukrywało się pośród zgliszczy. W niedługim czasie rozpoczęto proces odbudowy Warszawy, aby stolica znów odzyskała swoją dawną świetność i blask.

Na zdjęciu u góry fragment muru getta na ul. Złotej 20. Fot. ze zbiorów Biblioteki Kongresu. Na zdjęciu na stronie Aktualności ul. Gęsia w październiku 1939 r. Fot. ze zbiorów Michała Podstawki (Fundacja Warszawa 1939).

Opr. Anna Kilian

image_print
2019-09-05T16:36:19+00:00
Font Resize